EEN ACTE UIT 1817!

Een tijdje geleden kwam mijn vriend E.R. uit Amsterdam langs.
Hij had in Apeldoorn een beeld van Napoleon met hoed op een stoel gekocht.
Dat had ik voor hem afgehaald en het stond al enige tijd in mijn studeerkamer.
Nu kwam hij het dus halen.

Als aardigheid bracht hij een cadeautje voor mij mee: een Franse hypotheekacte uit 1817.
Daar was ik erg blij mee!

Het heeft even gelegen, maar sinds enkele dagen ben ik het intensief aan het bestuderen.
De taal is natuurlijk ambtelijk.
De acte bestaat uit een in tweeën dichtgevouwen A-4tje met een viertal stempels. Zie de foto hierboven. 

Het lezen van de handgeschreven tekst is moeilijk, ik begrijp van de tekst in details helaas niet veel.
Eerst de foto's van deze acte:

                                             

                                                

Er valt over deze acte wel het een en ander te zeggen.
Ik noem hier de voornaamste punten:

- de wet, waarop deze hypotheek rust, stamt ui 1816, dus net na het einde van Napoleon. Zijn wetgeving mbt. tot dit soort zaken werkte echter nog steeds. Deze acte is van 1817.

 - de acte is vooraf reeds wat ingevuld. De kop van de tekst en de tekst op het voorblad aan de zijkant zijn reeds voorgedrukt. 

 - de pagina's zijn alle met de hand geschreven, echter niet geheel door zelfde persoon! Het voorblad kent één handschrift, de beide binnenbladen zijn van één ander persoon, het achterblad geeft het handschrift van drie personen weer!

- de pagina's zijn niet genummerd en niet van een paraaf voorzien, zoals bij ons nu gebruikelijk is.

- het woord 'notaris' komt in het gehele document niet voor, er was in die tijd een apart bureau voor hypothecaire zaken. Zie ook de gedrukte tekst bovenaan het voorblad.

 - het papier is handgeschept. Dat is te zien aan de rafelige randen van deze acte.

 - het papier heeft in het midden een mooi watermerk met de tekst TIMBRE NATION RF.

 - het document bevat vier stempels. 

 Nu eerst enkele detailfoto's:

                          

                              

                               

En dan nu:  WAAR GAAT DEZE ACTE EIGENLIJK OVER?

Voor zover ik uit de tekst kan opmaken gaat het over een zekere JULIUS DOZIERES uit de Franse plaats Troyes (Noord-Frankrijk). Hij heeft een stuk bos gekocht voor het bedrag van 450 francs inclusief de contractkosten.
Het document bevat meerdere ondertekeningdatums: o.a. 21 okt., maar ook 30 en 31 okt. 1817.

Al met al vind ik dit een leuk historisch document, waar ik aardig wat tijd aan heb besteed!

EEN BOEK VERTALEN

 Soms vertaal ik een boek uit het Frans, Engels of Duits in het Nederlands.
In het vorig artikel heb ik dat gedaan.

Het betreffende boek ging over kapitein Coignet.

Ik heb over deze vertaling nu een filmpje gemaakt.

Het staat hier en het duurt vier minuten.

TRADUIRE UN LIVRE

KAPITEIN COIGNET

 KAPITEIN COIGNET

Capitaine Coignet, wiens volledige naam Pierre François Coignet was, was een Franse soldaat, die beroemd werd door zijn memoires over zijn ervaringen tijdens de Napoleontische oorlogen. Hij werd geboren op 2 april 1776 in de Franse stad Grenoble en overleed op 5 december 1865.

Coignet diende in het Franse leger gedurende de revolutionaire en Napoleontische periodes en nam deel aan veel belangrijke veldslagen en campagnes. Hij begon zijn militaire carrière als gewoon soldaat, maar door zijn moed en vastberadenheid klom hij op tot de rang van kapitein. Zijn memoires, getiteld "Les Cahiers du capitaine Coignet," zijn een waardevolle bron van informatie over het dagelijks leven van een Franse soldaat tijdens deze tumultueuze periode in de geschiedenis.

In zijn memoires beschrijft Coignet zijn persoonlijke ervaringen tijdens veldslagen zoals Austerlitz, Jena, Eylau en Wagram. Hij biedt inzicht in de ontberingen, het lijden en de opwinding van het leven in het leger tijdens de Napoleontische oorlogen. Zijn verhalen werpen ook licht op de militaire tactieken en strategieën die werden gebruikt door het Franse leger onder Napoleon.

Coignet's memoires zijn niet alleen historisch waardevol, maar ook meeslepend en boeiend om te lezen. Ze geven lezers een uniek perspectief op een tumultueuze periode in de Europese geschiedenis vanuit het oogpunt van een gewone soldaat die de glorie en de verschrikkingen van de oorlog heeft meegemaakt.

                                                    

                                                   

Dit boek komt oorspronkelijk uit 1851. Mijn exemplaar dateert uit 1966.
Het is in Nederland niet zo bekend, maar in Frankrijk des te meer. Er zijn talloze uitgaven van verschenen, het is heden ten dage nog steeds bij Amazone te koop!

Hieronder zie je diverse uitgaven in de loop der tijd, er zijn er waarschijnlijk nog veel meer!
   

                     

                 

                                        

Er is bij mijn weten geen Nederlandse vertaling van. 
Daarom heb ik het zelf vertaald (236 pag.) in de maand september 2023.

Opvallende zaken bij dit boek zijn:
-de schrijver noemt niet de grote gebeurtenissen in de Napoleontische tijd. Die moet de lezer eigenlijk al vooraf (een beetje) kennen. Coignet spreekt bijna uitsluitend over zijn eigen belevenissen. Daaraan heeft hij echter de handen vol! 
- opmerkelijk is ook dat Coignet pas na zijn eerste militaire promotie (van soldaat naar korporaal) met behulp van zijn manschappen heeft leren lezen en schrijven.
- wel is bijzonder dat hij dicht bij Napoleon kon komen. Hij bewonderde hem zeer!
- Coignet gebruikt regelmatig de verleden en de tegenwoordige tijd door elkaar.

Enkele opmerkingen bij mijn vertaling:
Voor mijn doen heb ik dit zeer snel vertaald. Normaal doe ik ruim een half jaar of meer over zo'n boek. De reden daarvan is, dat ik deze keer gebruik heb gemaakt van mijn telefoon en computer. De app Google Lens heeft een groot deel van het werk gedaan.

Dit gaat als volgt: 
- leg de te vertalen pagina goed vlak
- open Google Lens, houd de telefoon zo, dat de gehele pagina in beeld is en druk op de knoop 'VERTALEN'. De betrokken tekst wordt in het Nederlands vertaald. Hoe dat zo gemakkelijk gaat, is mij geheel een raadsel. Er komt echter wel AI aan te pas!
- maak ven deze tekst een foto
- kopieer de tekst naar het kladblok op de telefoon
- open nu de email en zend deze tekst naar je eigen emailadres
- open de tekstverwerker (WORD) en kopieer de tekst daarin.

Nu is er één pagina in WORD gebracht. Zo doe je dat voor alle pagina's. Per pagina zijn er ongeveer 20 handelingen nodig, dus het duurt wel even voordat het gehele boek op je computer in het Nederlands staat.
Daarna komt bewerking tot redelijk Nederlands (niet overal gelukt!), fatsoenering en correctie van deze tekst. Dat is zeker ook twee weken werk.
Je ziet onderaan deze weblog de tekst van het boek in twee delen.

Is de vertaling geheel gelukt?
Daarover heb ik enige twijfel.
De kwaliteit geef ik net een zeven.
Maar het is een enorme vooruitgang in vergelijk met enkele jaren geleden.
Ik denk dat dit komt doordat er AI wordt gebruikt.

Geef je reactie maar eens over de kwaliteit van deze vertaling!

LEVEN KAPITEIN COIGNET

DEEL 1

DEEL 2

DE DOOPACTE VAN NAPOLEON

 

                              

Napoleon is geboren op Corsica, in de hoofdstad Ajaccio, op 15 augustus 1769.
Dat wordt zo aangenomen, een letterlijk bewijs is er niet. Of deze datum juist is, wordt door sommigen betwijfeld. Ook wordt er beweerd, dat hij niet de echte zoon van Charles Buonaparte is, maar een andere vader heeft, nl. Dhr. Marboeuf, de weldoener van de familie Buonaparte op Corsica. Zijn moeder is wel echt zijn moeder!
Zie over deze materie op deze weblog bij 27 augustus 2021, waarin ik deze suggesties uitgebreid behandel. (titel: De geboorte van Napoleon)

Wat wel gedocumenteerd en dus vaststaat, is zijn doopacte.
Hieronder vind je een tekst van Jacques-Olivier Boudon, Président van het Institut Napoléon. Uit het tijdschrift Napoléon 1er, mei-juni-juli 2012, pag. 40 en 41.
Hij legt uit en bespreekt deze doopacte. Ik heb het een en ander vertaald.

                            

Doopakte van Napoleon Bonaparte  Door Jacques-Olivier Boudon, Voorzitter van het Napoleon Instituut  Hoewel de omstandigheden van de dood van Napoleon vandaag de dag nog steeds onderwerp van debat zijn, zijn de omstandigheden van zijn geboorte ook altijd betwist. Men vraagt zichs af of Charles de vader was, maar ook wat de geboortedatum van de toekomstige keizer was, die sommigen wilden dateren tot het begin van het jaar 1768. Het belangrijkste argument ter ondersteuning van deze stelling was de doopakte van Napoleon, toen hij in maart 1796 met Josephine trouwde.  In werkelijkheid probeerde hij destijds, terwijl hij trouwde met een vrouw die zes jaar ouder was dan hij, zichzelf ouder te maken en een kopie over te leggen van de doopakte van zijn broer Joseph, geboren op 5 januari 1768, terwijl Joséphine in tegelijkertijd drie jaar jonger werd gemaakt. De geboorte van Napoleon begin 1768 verleent geloofwaardigheid aan de stelling, die op grote schaal wordt gebruikt door de verspreiders van de zwarte legende, volgens welke hij geen Fransman zou zijn en daarom een ​​buitenlander zou zijn, aangezien Corsica op die datum nog Genuaans was. Deze aanname zou in ieder geval geen wettelijke basis hebben, aangezien de Corsicanen, ongeacht of ze geboren waren vóór of na de datum van de overdracht door Genua aan Frankrijk, gelijkwaardige rechten zouden hebben.  Maar bovenal is deze aanname niet bestand tegen onderzoek van de documenten, die in ons bezit zijn, in dit geval de doopakte van Napoleon, bewaard in de parochieregisters van de kathedraal van Ajaccio en vervolgens gedeponeerd in het Departementale Archief waar ze momenteel worden bewaard. Wat leren wie hieruit? Dat Napoleon Bonaparte, zoon van Charles, zelf zoon van Joseph, en Laetitia, zijn vrouw, op 21 juli 1771 werd gedoopt door Jean-Baptiste Diamante, penningmeester van de kathedraal van Ajaccio. Merk op dat de familienaam wordt gespeld als ‘Bonaparte’, een teken dat deze spellingsvariant sinds die tijd bestaat. De datum van de doop kan verrassend zijn. Het is bijna twee jaar na de geboorte van Napoleon op 15 augustus 1769, zoals de acte aangeeft. Het was in die tijd op Corsica een heel normale gewoonte om het moment van de doop uit te stellen, omdat de pasgeborene bij de geboorte onder water stond, zoals Napoleon het geval was, die het doopwater ontving, zoals de acte beschrijft, in het huis van de aartsdiaken Lucien, zijn oudoom, en met zijn toestemming.  De familie Bonaparte koos ervoor om Napoleon en zijn jongere zus, Marie-Anne, geboren op 14 juli 1771 en overleden in december van hetzelfde jaar, tegelijkertijd te laten dopen. De acte noemt ook, zoals het hoort, de naam van de peetvader en meter. De peetvader van Napoleon is Laurent Glubega, die ook de peetvader van zijn zus is. Net als Charles Bonaparte sloot Laurent Glubega zich aan bij de Franse zaak, nadat hij een aanhanger van Paoli was geweest. Een paar maanden eerder, in februari 1771, werd hij hoofdgriffier van de Staten van Corsica en zou plaatsvervangend voor Corsica worden bij de Staten Generaal in 1789. De meter van Napoleon heette Gertrude Paravicini. Ze is de zus van Charles en dus de tante van Napoleon. Ze was getrouwd met Nicolas Paravicini, haar neef, een notabele uit Ajaccio. Door deze doopdaad verschijnt dus een uitgebreide familie bestaande uit Corsicaanse notabelen, afkomstig uit Ajaccio maar ook uit Calvi in ​​het geval van Grubega, die zich bij de Franse partij aansloot. en zouden bijdragen aan de opkomst van Napoleon in de jaren 1780, zoals blijkt uit zijn correspondentie waarin ze allemaal worden geciteerd.

                                   
                                                                                   

        

De vertaling  "In het jaar duizend zevenhonderd eenenzeventig, op eenentwintig juli, werden plechtige ceremonies en gebeden gehouden voor Napoleon, de zoon van het legitieme huwelijk van Monsieur Charles, van wijlen Joseph Bonaparte en van Madame Marie Letizia, zijn vrouw, thuis al naar behoren ondersteund door eerwaarde Lucien Bonaparte; hij werd geboren op de vijftiende dag van augustus duizend zevenhonderd negenenzestig. De zeer illustere Laurent Giubega de Calvi, de aanklager van de koning, woonde de heilige ceremonies bij als peetvader en als meter mevrouw Geltrude, echtgenote van de heer Nicolas Paravisini, de huidige vader, die met mij tekenden.  Ondertekend bij register: Carlo Buonaparte, Lorenzo Giubego, Geltrude de Paravicini en Gio Batta Diamante Economo,"

DE GARDE BIJ WATERLOO 18 JUNI 1815

'LA GARDE MEURT MAIS NE SE REND PAS'

 Er zijn uitspraken, die blijvend indruk maken en die gedaan zijn door een bekend of beroemd persoon in de geschiedenis. Ik noem er hier een paar, zonder op de achtergronden in te gaan. 

Julius Ceasar: 49 v.Chr., 'De teerling is geworpen'
                                        (aan de oever van de rivier de Rubicon, bij Ravenna)

Jan van Speijk: 5 febr. 1831. 'Dan liever de lucht in.'
                                               (Antwerpen)

Karel Doorman: 27 febr 1942: 'Ik val aan, volg mij.'
                                                 (Slag in de Javazee)

Generaal Arthus McAuliffe:  Kerst 1944, 'Nuts!'
                                               (Slag in de Ardennen)  
                                               (na het verzoek van de omringende Duitsers tot overgave)

                       

Dit alles dient ter inleiding van het hierbij gaande artikel. Het is getiteld 'La Garde meurt, mais ne se rend pas', hetgeen betekent: 'De Garde sterft, maar geeft zich niet over'.

Deze uitspraak is gedaan door kolonel Cambronne temidden van de laatste gevechtshandelingen van het Franse leger tegenover de Engelsen tijdens de Slag bij Waterloo.

Een artikel hierover heb ik vertaald vanuit onderstaand blad:   

                                   

Eerst een uiteenzetting over hoe de Garde Impériale in elkaar stak:

Tijdens het bewind van Napoleon Bonaparte was de Garde een belangrijk onderdeel van zijn leger en had het verschillende vormen en samenstellingen. Hier zijn enkele belangrijke aspecten van de Garde onder Napoleon:

1.      Keizerlijke Garde: De Keizerlijke Garde, ook wel bekend als de "Garde Impériale", was een elite-eenheid die direct onder het commando van Napoleon viel. Deze garde werd beschouwd als de meest loyale en competente eenheid in het leger en bestond uit verschillende divisies met verschillende functies.

2.      Onderdelen van de Keizerlijke Garde:

• Garde Infanterie: Dit waren ervaren infanterieregimenten die dienden als de voetinfanterie van de Garde. Ze werden vaak ingezet op kritieke momenten van een strijd.
• Garde Cavalerie: De cavalerie-eenheden van de Garde, bestaande uit zware cavalerie zoals kurassiers en lichte cavalerie zoals lanciers, waren bedoeld voor snelle aanvallen en verkenningen.
• Garde Artillerie: Deze eenheid bestond uit gespecialiseerde artilleristen die verantwoordelijk waren voor het beheer van kanonnen en artilleriestukken.
• Garde Train: Dit was verantwoordelijk voor het transport van voorraden en materiaal voor de Garde.

3.      Uniformen en Prestige: De Garde stond bekend om hun opvallende uniformen en uitrusting, die vaak meer decoratief en indrukwekkend waren dan die van de reguliere troepen. Dit droeg bij aan hun prestige en onderscheidde hen van de rest van het leger.

4.      Loyaliteit en Eergevoel: De Garde was zeer loyaal aan Napoleon en stond bekend om hun hoge mate van discipline en strijdlust. Ze werden vaak ingezet tijdens cruciale momenten van veldslagen en stonden erom bekend dat ze zelfs de meest uitdagende situaties aankonden.

5.      Persoonlijke Garde van Napoleon: Naast de Keizerlijke Garde had Napoleon ook een persoonlijke garde die dicht bij hem stond en verantwoordelijk was voor zijn persoonlijke bescherming.

De samenstelling en organisatie van de Garde veranderden in de loop der tijd, afhankelijk van militaire ontwikkelingen en strategische behoeften. Het was een symbolisch en functioneel belangrijk element van Napoleons leger, dat zijn macht en leiderschap benadrukte.

 Het vertaalde artikel vind je hier:  LA GARDE IMPÉRIALE

                                           

Tenslotte is de eindscène van De Garde in filmmateriaal vastgelegd.

Ik vond op Youtube een viertal varianten, waarin de uitspraak van Cambronne in beeld wordt gebracht. Van een viertal films (1929, 1955, 1970 en 2002) is deze scène aan elkaar geplakt. De versie van 1929 heeft geen geluid, het is een 'stomme' film!

Je ziet hem hieronder, het duurt ongeveer 4 minuten.

DE GARDE TE WATERLOO

EERSTEDAG ENVELOPPE

 Al jaren verzamel ik allerlei losse artikelen, folders ed. over Napoleon.
Soms krijg ik ze toegezonden, bv. van één van jullie, lezers.
Mijn verzameling omvat nu vier volle ringbanden, met de vijfde ben ik onlangs begonnen.

Bij het doorspitten van deze banden (dat doe je niet elke dag!) stuitte ik toch wel op een aantal bijzondere zaken. Daarvan wil ik nu wat van prijs geven.

Vandaag laat ik je een eerstedag enveloppe zien. Die over Napoleon en zijn Keizerlijke Garde. Ik voeg een artikel over die Garde toe. De meeste belangstelling gaat uit naar de Oude Garde, maar er is ook een Jonge en een Middelste Garde. De totale omvang heeft maximaal zo'n 112.000 manschappen bedragen, meer dan ik dacht. 

Napoleon was terughoudend met het inzetten van deze Garde, want hij beschouwde haar als zijn allerlaatste militaire mogelijkheid! In Waterloo ging de Garde uiteindelijk ten onder, maar toch ook niet helemaal! Lees het artikel!

                              

DE KEIZERLIJKE GARDE

JOSÉPHINE DE BEAUHARNAIS en haar hondjes

 Veel hooggeplaatste vrouwen hadden in de 19e eeuw gezelschapshondjes.
Hieronder een vertaald artikeltje over de hondjes van Joséphine, die niet zo leuk waren!

                                            

De honden van Josephine

 (Uit: Napoléon 1er, no.3, juli-aug. 2000, pag. 5)

(Uit het Frans vertaald door R.K.Vos)

    In haar ‘Histoire des salons de Paris’ vertelt de hertogin d’Abrantès dat Josephine de Beuharnais haar gezelschapshonden adoreerde, maar ook dat deze kleine mopshondjes onuitstaanbaar waren.

   ‘Het hoorde bij het leven van Josephine om dit niet te vergeten als men sprak over haar salon, waar deze ongelukkige hondjes een erg vervelende rol speelden. Ze bezat, toen ze met Napoleon trouwde, twee afschuwelijke mopshonden, heel lelijk, heel mors, de meest onaangepaste, die ik ooit heb gekend. Deze honden hielden zelfs niet van hun bazin; zij blaften onophoudelijk tegen iedereen, die ze benaderde, met als enig doel in een arm, een hand, een been of tenminste in een rok te bijten. Ze hadden opzichtige kleuren, die uit de mode waren. Carlin en Carline, dat waren de namen van deze kleine monsters.

   Het corps diplomatique had altijd een soort snoepje en een stukje gerstesuiker bij zich. Kardinaal Capara, nuntius van de paus, had een klein stukje bot over, dat hij wilde aanbieden. Daarom boog hij zich voorover naar de heren tirannen, die weldra hun keizerrijk herkenden, die daarvoor een wanhopig gekibbel hadden gehad, vanaf het moment dat ze hem hadden gezien, om hem er toe te bewegen hen gerstesuiker toe te werpen, als traktatie, net als kinderen, ze zagen geen verschil tussen het bot en zijn been dankzij zijn rode sokken. Maar Capara begreep het wel.

gerstesuiker : uitleg

Gerstesuiker is een zoetstof die wordt gebruikt als vervanging voor suiker. Het is gemaakt van gerstemout en heeft een lage glycemische index, wat betekent dat het geen grote pieken in de bloedsuikerspiegel veroorzaakt. Gerstesuiker wordt vaak gebruikt in diëten voor mensen met diabetes of andere gezondheidsproblemen.

een van de hondjes

Een artikel over de mopshond:   MOPSHOND

Tegelijkertijd of iets daarna bezat Joséphine ook nog een andere hondje van hetzelfde ras, Fortuné geheten. Deze is wat bekender geworden, vooral omdat Napoleon hem/haar niet mocht.

Lees hier het artikel over dit hondje:  FORTUNÉ

Tenslotte iets over de schrijfster, zij was de vrouw van maarschalk Junot:  JUNOT

NB. Onze naaste buren hebben zo'n mopshondje!
Hij loopt altijd in de tuin, ze laten hem nooit uit en hij blaft altijd.
Ik moet dan steeds aan de hondjes van Joséphine denken!