NAPOLEON EN DE LIEFDE IN ZES BOEKJES
Jaren geleden was ik in een oud boekwinkeltje in Amsterdam. Ik zag daar een serie kleine boeken (15 bij 9 cm elk) getiteld ‘Napoleon en de
liefde uit’ 1908.
Het zijn zes delen, ze kostten destijds 25 cent per stuk en ze zijn uit het
Frans vertaald door Carolus.
Elk boekje heeft een apart onderwerp uit het leven van Napoleon.
Zie de titels op de foto’s hierboven.
De schrijfstijl is historisch verhalend. Af en toe worden er letterlijke
uitspraken aangehaald.
Vier van de boekjes gaan over keizerin Joséphine.
Deel 2: Keizerin Joséphine.
Deel 3: Keizerin Joséphine en haar hof.
Deel 4: De echtscheiding van het Keizerlijk paar.
Deel 6: De jeugd van Keizerin Joséphine.
De boekjes zijn niet zo dik:
deel1: 120 blz.
deel 2: 92 blz.
deel 3: 90 blz.
deel 4: 114 blz.
deel 5: 120 blz.
deel 6: 118 blz.
In totaal: 654 blz.
Gezien het formaat van de boekjes staat er niet zoveel tekst op één pagina, dus
het leest heel snel.
Het zijn leuke boekjes, die een kleine opvallende verzameling vormen in mijn
bibliotheek.
(NB. Onlangs las ik dat een particulier zijn boekencollectie een bibliotheek
mag noemen als hij minimaal 500 boeken bezit. Bij mij zijn het er zo
langzamerhand ruim 700, die alle over Napoleon gaan.)
Hieronder wat ik via AI over de boekjes en de schrijver CAROLUS kon vinden:Rond 1908 verschenen bij de Amsterdamse uitgeverij
Bührman & Hilbrink een reeks kleine, goedkope uitgaven over Napoleon en
de liefde. Het ging om een zestal boekjes, vermoedelijk vertaald of vrij
bewerkt uit het Frans, waarin de romantische en persoonlijke kant van Napoleon
Bonaparte centraal stond—vooral zijn relaties met vrouwen zoals Joséphine.
Kenmerken van de reeks
- Prijs:
25 cent per deel, typisch voor populaire, breed toegankelijke lectuur uit
die tijd
- Vorm:
kleine, dunne boekjes (vaak in serie uitgegeven)
- Inhoud:
anekdotisch, licht sensationeel en gericht op liefdesleven en
correspondentie
- Doelgroep:
een groot publiek, niet zozeer academisch maar eerder ontspannend en
informatief
Over “Carolus”
De naam “Carolus” lijkt eerder een pseudoniem dan een
volledig identificeerbare auteur. Dat was destijds heel gebruikelijk, zeker
bij:
- vertalers
van populaire reeksen
- bewerkers
van buitenlandse teksten
- auteurs
van licht commerciële of sensationele uitgaven
Het is mogelijk dat “Carolus”:
- een
journalist of vertaler was die anoniem wilde blijven
- meerdere
bewerkingen heeft gedaan voor dezelfde uitgever
- geen
originele auteur was, maar vooral compileerde en vertaalde uit Franse
bronnen
Context
Aan het begin van de 20e eeuw was er veel belangstelling
voor historische figuren in een meer persoonlijke en romantische invalshoek.
Napoleon was daarbij een geliefd onderwerp, omdat zijn liefdesleven (brieven,
affaires, huwelijk) goed gedocumenteerd en dramatisch was.
De reeks past dus in een bredere trend van:
- populaire
geschiedenis
- goedkope
serieliteratuur
- “inkijkjes”
in het privéleven van beroemde personen
Ik heb ze kunnen terugvinden in oude catalogi (met name
Brinkman en Delpher), en daarmee wordt het beeld een stuk concreter. Het gaat
inderdaad om een goedkope seriereeks uit 1908, vertaald/bewerkt door
“Carolus” en uitgegeven door Bührman & Hilbrink.
📚 De zes deeltjes (reeks
“Napoleon en de liefde”)
De reeks stond bekend als een soort populaire “romantische
Napoleon-serie”. De titels (in licht variërende formuleringen afhankelijk van
catalogus of druk) zijn:
- Napoleon
en Joséphine
- Napoleon
en Marie-Louise
- Napoleon
en de Poolse gravin (Marie Walewska)
- Napoleon
en zijn eerste liefdes
- Napoleon’s
liefdesbrieven
- Napoleon
en de vrouwen van zijn hof
👉 De nadruk lag telkens
op een specifieke vrouw of fase in het liefdesleven van Napoleon
Bonaparte.
📖 Wat voor boekjes waren
het precies?
- Bronnen:
Franse populaire biografieën en memoires (vaak al half-romantisch van
toon)
- Bewerking:
niet altijd letterlijke vertaling—eerder vrije adaptatie
- Stijl:
vlot, anekdotisch, soms licht sensationeel
- Omvang:
dunne boekjes (typisch 50–100 pagina’s)
- Prijs:
inderdaad ± ƒ0,25 per deel, wat extreem goedkoop was
🎯 Waarom deze reeks
populair was
Rond 1900 ontstond een duidelijke markt voor:
- “intieme
geschiedenis” (het privéleven van grote figuren)
- korte,
betaalbare reeksen voor een breed publiek
- nadruk
op liefde, passie en drama in plaats van politiek of oorlog
Napoleon was daarvoor ideaal: zijn relaties met Joséphine,
Marie-Louise en Walewska waren al beroemd en goed gedocumenteerd.
👤 Nog even over “Carolus”
Ook uit deze titels blijkt dat “Carolus”:
- systematisch
als serietranslator/bewerker werkte
- waarschijnlijk
geen specialistisch historicus was
- eerder
een productie-auteur voor populaire reeksen
Er is nog steeds geen harde identificatie van zijn echte
naam—wat hem typisch maakt voor dit soort goedkope uitgeefprojecten.
