De film NAPOLEON

 

  Afgelopen weekend (10 dec. 2023) ging ik met een aantal vrienden in Arnhem naar de film NAPOLEON. Voor mij was het lang geleden, dat ik naar een bioscoop ging!
Mijn medegenoten waren geen van allen fan van Napoleon, sommige zelfs het tegenovergestelde, maar ze blonken dan ook niet uit door detail- of andere kennis.
We hebben hier vaak discussies over, vooral in de auto op weg naar Vitesse!
De stemming onder ons was echter zoals vanouds: prettig!

Na het lezen van enkele recensies waren mijn verwachtingen niet te hoog gespannen. De reacties op de film in Frankrijk, die niet erg positief waren, werkten hieraan mee.

Het was een spektakelfilm! Leuk om te zien, maar je wordt als niet-kenner niet veel wijzer van het fenomeen Napoleon en van de tijd, waarin hij leefde. Het waarom van de acties en veldslagen bleef niet geduid!

  Enkele persoonlijke opmerkingen:

- de acteur, die Napoleon speelt, is te oud. De film begint als Napoleon twintig jaar is, deze acteur is 47! Je ziet het vooral aan zijn gelaat.
- in de film wordt uitsluitend Engels gesproken. Maar Napoleon en de zijnen waren toch hoofdzakelijk Fransen? 
- de bijrollen komen te weinig uit de verf. Niet duidelijk wordt wie wie is. (voor mij wel, maar voor een 'normale' kijker niet!)
- de sprongen door de tijd zijn vrij willekeurig.
- er zitten veel historische fouten in. Bv. N. heeft nooit op de toppen van de piramiden geschoten.
- er is teveel aandacht voor Josephine en de relatie tussen beide (vind ik).
- het geluid van de veldslagen is veel te hard!

Heb ik wel genoten? 
Ja zeker!

Op de terugweg maakte mijn jongste zoon Fernand de juiste opmerking:
Pa, het is geen documentaire, het is een actiefilm!
En daar heeft hij gelijk in!

Mijn schoondochter Sandra (ook mee geweest) schrijft onderstaande:

Als 'leek' waren een paar kleine onduidelijkheden voor mij in de film. Bijvoorbeeld hoe hij van één van de Consul-rollen opeens eerste Consul was en de andere twee waren opeens(?) weg. Ook bijvoorbeeld de twee jongere meisjes aan het eind leken hem goed te kennen, maar wie het zijn?? De motivatie van de veldtochten kwam op mij over dat hij vooral enorm vanuit vaderlandsliefde dit deed, Frankrijk groot maken en houden. Als dat inderdaad de motivatie was in het echt, dan is dát wel goed overgekomen. Hebben ze zijn inzicht en tactiek in het voeren van de veldslagen wel goed in beeld gebracht? Ik vond dat een mooi stuk en laat zien dat hij een briljant tacticus was. Ze kunnen inderdaad niet alles in beeld brengen, het is immers, zoals Fernand zei, geen documentaire. Een vermakelijk film, mooi gemaakt én mooie muziek erbij.

Sandra, bedankt voor je reactie!

NAPOLEON LEERT ENGELS

   

                  

   Toen Napoleon naar Sint-Helena voer, heeft hij een poging gedaan om Engels te leren.

Later heeft hij dat op Longwood, zijn woning daar, herhaald.
Veel succes heeft dit leren niet gehad. Hij kon de Engelse kranten (maanden oud!) wat lezen en hij heeft een brief in het Engels nagelaten, die in de Bibliothèque national de France (Parijs) ligt. Het onderstaande korte artikel gaat over deze zaken
(bron: tijdschrift Napoléon 1er, nov-dec-jan 2016 pag. 48 en 49).

Hier het artikel:                         N. leert Engels

De Engelse brief met de Nederlandse vertaling er onder:    Brief  

                           

                                  

                                               

HOED van NAPOLEON

Dit is hem!

    Er is een groot bedrag betaald voor de hoed van Napoleon, bijna twee miljoen euro.
Gekocht door een onbekende!

Er zijn nog 21 hoeden van Napoleon over.
19 liggen in musea, 2 zijn er in particuliere handen.
Aanraken, vastpakken, laat staan opzetten is onmogelijk!
Ze liggen immers altijd achter glas!

Toch is het mij gelukt om zo'n 'museum'-hoed vast te houden.
En wel op Sint Helena in 2009.
Ik kwam in februari van dat jaar een week op het eiland en bezocht Longwood, waar Napoleon woonde, drie keer. De derde keer kenden de suppoosten mij (het waren twee aardige dames, die steeds op de drempel van het gebouw bleven kletsen).
Ik ging weer alleen het museum in en kwam in de slaapkamer van Napoleon. Daar lagen op een soort canapé de grijze overjas en een hoed van Napoleon.
Eerst goed rond gekeken of er camera's hingen. Niet dus. Het gehele museum had op dat moment maar één bezoeker en dat was ik!

Gauw even de jas aangeraakt en de hoed met de rechterhand opgetild. Opzetten durfde ik niet!
Deze actie gaf mij wel een heel positief gevoel!

Wie kan immers zeggen, dat hij een nu zo dure hoed van Napoleon heeft aangeraakt?

Nog een keer!

                                                                                                                                               

HUDSON LOWE, DE GOUVERNEUR VAN SINT-HELENA

    

Hudson Lowe

Hudson Lowe, een Engelsman, was een groot deel van de tijd, die Napoleon op Sint-Helena doorbracht, de gouverneur van dit eiland (1816-1821). Hij staat niet erg positief bekend, niet in Europa en ook niet in Engeland zelf, waar hij vandaan kwam. De geschiedenis veroordeelt de manier, waarop hij Napoleon heeft behandeld. Het zit voornamelijk in zijn tot het maximaal uitvoeren van de regels van de Engelse regering en het daarboven op zelfstandig bedenken van nog strengere toegevoegde regels. Kortom, een man, die door bijna iedereen wordt beschouwd als de meest ongeschikte gevangenisbewaarder ('jailer') voor Napoleon.

   Wie zich echter verdiept in de personen, die ten tijde van Napoleon op Sint-Helena aanwezig waren en wat te zeggen hadden, ontdekt dat een en ander wel iets genuanceerder is dan algemeen wordt aangenomen. (Vaak is dat zo!)

   Over Hudson Lowe is nog niet zo lang geleden (1996) een eerste uitgebreide biografie verschenen in het Engels: 'Napoleon's Jailer' door Desmond Gregory. Verwonderlijk dat dit nu pas is gebeurd.

   Dit boek heb ik gekocht in febr. 2009 op het schip 'St.Helena', toen ik terugvoer van Sint-Helena naar Walvisbaai (Namibië). Ik heb het toen ook gelezen. Nu (2023) ontstond de behoefte het te vertalen.  

Wie dit boek leest (234 pag.), heeft na afloop een toch was andere kijk op deze man.

Hieronder het boek met de afbeeldingen, die er in staan.

                                                          

                                                       

                                

  Ik heb dit boek uit het Engels in het Nederlands vertaald. Daarvoor heb ik voor de tweede keer Google gebruikt. Dat scheelt aan de ene kant heel veel vertaalwerk, maar aan de andere kant veel meer nawerk. In mijn artikel over Kapitein Coignet heb ik uitgelegd hoe ik dat doe. Daarover heb ik ook een filmpje gemaakt, zie (TRADUIRE UN LIVRE)

Deze keer heeft dit gehele proces lang geduurd, computer ging kapot, harde schijf stuk, allerlei kleine persoonlijke zaken, die mij afleidden!

Lees hier de vertaling van    HUDSON LOWE

In London bezocht ik in 2015 de kerk, waarin hij begraven is. Helaas gesloten.

Hudson Lowe died on January 10, 1844 in relative poverty at the age of 74 (he was born July 28, 1769, making him two-and-a-half weeks older than Napoleon). He was buried in the crypt of St. Mark’s Church, North Audley Street, London. St. Mark’s is no longer used as a church and is generally kept locked (judging from this slide show, it has a lovely interior). According to Friedman, Lowe’s grave has never been located; only a plaque remains on the church wall, citing his burial. 

Voor een kort overzicht van zijn leven:    HUDSON LOWE 

Enkele opmerkingen bij de vertaling van dit boek:

 - er komen erg veel namen in voor

 - de Engelse zinnen zijn soms heel lang, wat het omzetten in het Nederlands lastiger maakt

 - de kaarten heb ik bij de vertaling op hun plaats gelaten, de andere afbeeldingen staan 
   hierboven

 

Mijn eindoordeel over Hudson Lowe: een harde, stugge man, waarover de geschiedenis toch wel wat te negatief heeft geoordeeld. Hij heeft beter verdiend!

EEN ACTE UIT 1817!

Een tijdje geleden kwam mijn vriend E.R. uit Amsterdam langs.
Hij had in Apeldoorn een beeld van Napoleon met hoed op een stoel gekocht.
Dat had ik voor hem afgehaald en het stond al enige tijd in mijn studeerkamer.
Nu kwam hij het dus halen.

Als aardigheid bracht hij een cadeautje voor mij mee: een Franse hypotheekacte uit 1817.
Daar was ik erg blij mee!

Het heeft even gelegen, maar sinds enkele dagen ben ik het intensief aan het bestuderen.
De taal is natuurlijk ambtelijk.
De acte bestaat uit een in tweeën dichtgevouwen A-4tje met een viertal stempels. Zie de foto hierboven. 

Het lezen van de handgeschreven tekst is moeilijk, ik begrijp van de tekst in details helaas niet veel.
Eerst de foto's van deze acte:

                                             

                                                

Er valt over deze acte wel het een en ander te zeggen.
Ik noem hier de voornaamste punten:

- de wet, waarop deze hypotheek rust, stamt ui 1816, dus net na het einde van Napoleon. Zijn wetgeving mbt. tot dit soort zaken werkte echter nog steeds. Deze acte is van 1817.

 - de acte is vooraf reeds wat ingevuld. De kop van de tekst en de tekst op het voorblad aan de zijkant zijn reeds voorgedrukt. 

 - de pagina's zijn alle met de hand geschreven, echter niet geheel door zelfde persoon! Het voorblad kent één handschrift, de beide binnenbladen zijn van één ander persoon, het achterblad geeft het handschrift van drie personen weer!

- de pagina's zijn niet genummerd en niet van een paraaf voorzien, zoals bij ons nu gebruikelijk is.

- het woord 'notaris' komt in het gehele document niet voor, er was in die tijd een apart bureau voor hypothecaire zaken. Zie ook de gedrukte tekst bovenaan het voorblad.

 - het papier is handgeschept. Dat is te zien aan de rafelige randen van deze acte.

 - het papier heeft in het midden een mooi watermerk met de tekst TIMBRE NATION RF.

 - het document bevat vier stempels. 

 Nu eerst enkele detailfoto's:

                          

                              

                               

En dan nu:  WAAR GAAT DEZE ACTE EIGENLIJK OVER?

Voor zover ik uit de tekst kan opmaken gaat het over een zekere JULIUS DOZIERES uit de Franse plaats Troyes (Noord-Frankrijk). Hij heeft een stuk bos gekocht voor het bedrag van 450 francs inclusief de contractkosten.
Het document bevat meerdere ondertekeningdatums: o.a. 21 okt., maar ook 30 en 31 okt. 1817.

Al met al vind ik dit een leuk historisch document, waar ik aardig wat tijd aan heb besteed!

EEN BOEK VERTALEN

 Soms vertaal ik een boek uit het Frans, Engels of Duits in het Nederlands.
In het vorig artikel heb ik dat gedaan.

Het betreffende boek ging over kapitein Coignet.

Ik heb over deze vertaling nu een filmpje gemaakt.

Het staat hier en het duurt vier minuten.

TRADUIRE UN LIVRE

KAPITEIN COIGNET

 KAPITEIN COIGNET

Capitaine Coignet, wiens volledige naam Pierre François Coignet was, was een Franse soldaat, die beroemd werd door zijn memoires over zijn ervaringen tijdens de Napoleontische oorlogen. Hij werd geboren op 2 april 1776 in de Franse stad Grenoble en overleed op 5 december 1865.

Coignet diende in het Franse leger gedurende de revolutionaire en Napoleontische periodes en nam deel aan veel belangrijke veldslagen en campagnes. Hij begon zijn militaire carrière als gewoon soldaat, maar door zijn moed en vastberadenheid klom hij op tot de rang van kapitein. Zijn memoires, getiteld "Les Cahiers du capitaine Coignet," zijn een waardevolle bron van informatie over het dagelijks leven van een Franse soldaat tijdens deze tumultueuze periode in de geschiedenis.

In zijn memoires beschrijft Coignet zijn persoonlijke ervaringen tijdens veldslagen zoals Austerlitz, Jena, Eylau en Wagram. Hij biedt inzicht in de ontberingen, het lijden en de opwinding van het leven in het leger tijdens de Napoleontische oorlogen. Zijn verhalen werpen ook licht op de militaire tactieken en strategieën die werden gebruikt door het Franse leger onder Napoleon.

Coignet's memoires zijn niet alleen historisch waardevol, maar ook meeslepend en boeiend om te lezen. Ze geven lezers een uniek perspectief op een tumultueuze periode in de Europese geschiedenis vanuit het oogpunt van een gewone soldaat die de glorie en de verschrikkingen van de oorlog heeft meegemaakt.

                                                    

                                                   

Dit boek komt oorspronkelijk uit 1851. Mijn exemplaar dateert uit 1966.
Het is in Nederland niet zo bekend, maar in Frankrijk des te meer. Er zijn talloze uitgaven van verschenen, het is heden ten dage nog steeds bij Amazone te koop!

Hieronder zie je diverse uitgaven in de loop der tijd, er zijn er waarschijnlijk nog veel meer!
   

                     

                 

                                        

Er is bij mijn weten geen Nederlandse vertaling van. 
Daarom heb ik het zelf vertaald (236 pag.) in de maand september 2023.

Opvallende zaken bij dit boek zijn:
-de schrijver noemt niet de grote gebeurtenissen in de Napoleontische tijd. Die moet de lezer eigenlijk al vooraf (een beetje) kennen. Coignet spreekt bijna uitsluitend over zijn eigen belevenissen. Daaraan heeft hij echter de handen vol! 
- opmerkelijk is ook dat Coignet pas na zijn eerste militaire promotie (van soldaat naar korporaal) met behulp van zijn manschappen heeft leren lezen en schrijven.
- wel is bijzonder dat hij dicht bij Napoleon kon komen. Hij bewonderde hem zeer!
- Coignet gebruikt regelmatig de verleden en de tegenwoordige tijd door elkaar.

Enkele opmerkingen bij mijn vertaling:
Voor mijn doen heb ik dit zeer snel vertaald. Normaal doe ik ruim een half jaar of meer over zo'n boek. De reden daarvan is, dat ik deze keer gebruik heb gemaakt van mijn telefoon en computer. De app Google Lens heeft een groot deel van het werk gedaan.

Dit gaat als volgt: 
- leg de te vertalen pagina goed vlak
- open Google Lens, houd de telefoon zo, dat de gehele pagina in beeld is en druk op de knoop 'VERTALEN'. De betrokken tekst wordt in het Nederlands vertaald. Hoe dat zo gemakkelijk gaat, is mij geheel een raadsel. Er komt echter wel AI aan te pas!
- maak ven deze tekst een foto
- kopieer de tekst naar het kladblok op de telefoon
- open nu de email en zend deze tekst naar je eigen emailadres
- open de tekstverwerker (WORD) en kopieer de tekst daarin.

Nu is er één pagina in WORD gebracht. Zo doe je dat voor alle pagina's. Per pagina zijn er ongeveer 20 handelingen nodig, dus het duurt wel even voordat het gehele boek op je computer in het Nederlands staat.
Daarna komt bewerking tot redelijk Nederlands (niet overal gelukt!), fatsoenering en correctie van deze tekst. Dat is zeker ook twee weken werk.
Je ziet onderaan deze weblog de tekst van het boek in twee delen.

Is de vertaling geheel gelukt?
Daarover heb ik enige twijfel.
De kwaliteit geef ik net een zeven.
Maar het is een enorme vooruitgang in vergelijk met enkele jaren geleden.
Ik denk dat dit komt doordat er AI wordt gebruikt.

Geef je reactie maar eens over de kwaliteit van deze vertaling!

LEVEN KAPITEIN COIGNET

DEEL 1

DEEL 2